De Kosmos - Paraned

Zoeken
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Mythologie > Inleiding

De Kosmos.

Een van de kenmerken van mythologieën is het contrast tussen het continue verloop van de tijd zoals we dat ervaren en de cyclische mythologische tijd die vertegenwoordigt wat door godsdiensthistoricus Mircea Eliade de ‘mythe van de eeuwige wederkeer’ werd genoemd. Mythen en rituelen zijn een manier om toegang te krijgen tot dit eeuwig tegenwoordige van deze mythologische tijd en de creatieve kracht ervan. Velen stellen zicht het universum voor als bestaande uit verschillende lagen, samengevoegd door een middenas of ‘wereldboom’.

De Vikingen plaatsten Nilflheim, de wereld van de doden, op de bodem van de kosmos, de wereld van de stervelingen, Midgard, in het midden en Asgard, de godenwereld, bovenaan. De wereldboom, Yggdrasil, houdt deze lagen en de rijken van elfen, reuzen en dwergen bij elkaar.

Een belangrijk element in oude mythologieën is de hemelse molen, die om de kosmische pijler of wereldboom draait. De molensteen van de hemelequator bracht al malend de wereldse tijdperken voort. Een van de namen van de Inca-oppergod, Viracocha, luidt 'drager van de molen'. De Inca's merkten het astronomische fenomeen precessie op (de regelmatige verschuiving van de equinoxen over de hemelbol), vreesden dat de sterren en zon in oorlog waren en probeerden ze aan elkaar te binden foor rituelen uit te voeren bij de ‘zonnepaal’ in Machu Picchu. Ze baden tot Viracocha: ‘Moge de wereld niet kantelen.’

De Pawnee-indianen van Noord-Amerika geloven dat ze uit de sterren zijn voortgekomen en weer in sterren zullen veranderen. Deze kosmische mythologie weerspiegelt zich in de architectuur van hun lemen hutten die, net als de zweethutten van Lakota, een miniatuur zijn van het heelal. Ze hebben palen op het noordoosten, noordwesten, zuidwesten en zuidoosten, als representatie van de vier goden die de hemel omhooghouden. De ingang is naar het oosten gericht om het bouwwerk te laten ‘ademen’, en het bizonschedelaltaar voor Tirawa, de schepper, naar het westen.

De Dogon van Mali in West-Afrika hebben een van de ingewikkeldste mythologische systemen die ooit zijn opgetekend. Elk aspect van het leven van de Dogon heeft een mythisch karakter. Zo wordt elk dorp als een levend persoon gezien. Het is in noord-zuidrichting gebouwd, met een smidse aan het hoofdeinde en heiligdommen aan de voeten, omdat Amma, de schepper, de wereld uit klei heeft gemaakt in de vorm van een vrouw die in deze positie ligt.

<<< Vorige ... Volgende >>>

 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu