Eerste wezens - Paraned

Zoeken
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Mythologie > Inleiding

De Eerste Wezens.

In Australië, Afrika en Amerika gaan veel mythen niet over mensen maar over voorouderlijke wezens uit de tijdvan de schepping, half mens en half dier. Hun activiteiten in de scheppingstijd - de Droomtijd voor de Australische Aboriniges - vormden de wereld en legden zijn wetten vast. De mythische 'geschiedenis van het heelal' van de Achumawi van Californië, zoals verteld door Istet Woiche, beslaat 160 blz., maar pas op de laatste pagina doen mensen hun intrede. Het grootste deel van het boek handelt over de verrichtingen van een ras dat bekend staat als het Eerste Volk. Pas na een catastrofale overstroming verandert dit Eerste Volk grotendeels in dieren, en daarna ontstaan de mensen zoals wij ze kennen.

Deze oerwezens, met hun vermogen tot verandering en schepping, zijn van groot belang in de mythologie en wereldbeschouwing van veel culturen. Een mythologie als die van de Achumawi laat zien dat de wereld voor hen sinds de oorsprong der tijden een voortdurende stroom creativiteit vertegenwoordigt, dat alles hierin met elkaar verbonden is en dat mensen er pas laat hun intrede in doen.

Deze visie was ooit ook prominent in Europa aanwezig, zoals te zien is aan de rotsschilderingen uit de ijstijd. Deze afbeeldingen van dieren, mensen en mensdieren schijnen verband te houden met sjamanachtige jachtrituelen. Ze lijken op de rotskunst van de San in Zuidelijk Afrika, wiens mythen vooral gaan over de bezigheden van het eerste ras van mensdieren. De schepper-god van de San heeft het vermogen behouden om vele dierlijke gedaanten aan te nemen.
De schepping van mensen door de goden is vaak de laatste stap in een hele reek handelingen om een ras te scheppen. In zowel de klassiek-Griekse als de Maya-mythologie worden drie mensensoorten geschapen voordat de goden zich tevreden stellen met het eindresultaat. De afgekeurde modellen kunnen vernietigd of verbannen worden door hun scheppers of in dieren worden veranderd. Soms ontstaan mensen  per ongeluk, zoals in de Sloveense mythe waarin God zo uitgeput was van het scheppen dat een zweetdruppel van zijn voorhoofd viel; die druppel werd de eerste mensen, voorbestemd om eveneens te zwoegen.In de mythologie van de Nuxalk (Bella Coola) van Brits Columbia, schiep oppergod Alquntam de eerste mensen. Die kozen allemaal een dieren-'mantel' die in het Huis van de Mythen hing, om in die gedaante naar de aarde af te dalen. Voor de Nuxalk was het lichaam slechts een ‘laag vlees’.

<<< Vorige ... Volgende >>>

 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu