Het Streven - Paraned

Zoeken
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Wereldreligies > Chinese traditie

Het Streven.

 

De Chinese ethiek legt een opmerkelijk vermogen aan de dag om de uiteenlopende draden van verschillende religieuze leren in één omvattend systeem te verweven. Elementen die ontleend worden aan de onderscheiden tradities van het confucianisme, taoïsme, boeddhisme en het volksgeloof worden zonder enige blijk van tegenstrijdigheid opgenomen. Het onderliggende ethische streven van al deze tradities kan worden samengevat als het streven naar overeenstemming: harmonieus te leven binnen de familie, de samenleving en de natuur.

Ethiek is belangrijk in het taoïsme, maar staat niet noodzakelijkerwijs centraal. Het filosofische taoïsme benadrukt het streven naar spontaan en natuurlijk handelen, terwijl de focus van het religieuze taoïsme gericht is op het streven naar een lang leven en onsterfelijkheid. Het boeddhisme kent zijn eigen ethische systeem, dat verbonden is met het streven naar verlichting en bevrijding. Het heeft zichzelf aan het oudere confucianistische en taoïstische ethos aangepast. Op hun beurt hebben de inheemse tradities zulke boeddhistische ideeën als de beoefening van meditatie overgenomen.

Het confucianisme legt sterk de nadruk op ethische leerstellingen. De confucianistische normen zijn gericht op het scheppen van een harmonieuze samenleving en een deugdzame en welwillende staat. Deze kunnen tot stand worden gebracht, zo geloven confucianisten, als iedereen bedachtzaam en oprecht is en ren beoefent, ‘menselijkheid’, een diepgeworteld altruïsme. Confucius beschrijft ren als het met respect behandelen van alle mensen en het leven volgens de gouden regel.

Het confucianisme vereist dat alle mensen menselijk behandeld worden, maar wel in het kader van een duidelijk gearticuleerde hiërarchie. Ouderlijk respect – de plicht, liefde en het respect die men ouders verschuldigd is – is een centrale confucianistische deugd, net zoals het zich gedragen in overeenstemming met de eigen rang dat is. De belangrijkste relaties zijn die tussen vader en zoon, keizer en minister, echtgenoot en echtgenote, oudere broer en jongere broer, vriend en vriendin. Alleen de laatste wordt beschouwd als een relatie tussen mensen van gelijke rang. Een geordende, harmonieuze samenleving is ervan afhankelijk dat iedereen zijn eigen rol op de juiste wijze en met goede bedoelingen vervult.

De confucianistische ethiek schenkt weinig aandacht aan beloningen of straffen na deze wereld.

<<< Vorige ... Volgende >>>

 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu