Islam en Maatschappij - Paraned

Zoeken
Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Wereldreligies > Islam

Islam en Maatschappij.

 

In de aflopen eeuw is de reactie in de islamitische wereld op zowel het westerse imperialisme als op de ontwikkeling van moderne technologieën en ideologieën, van uiteenlopende aard geweest. In sommige landen werd bijvoorbeeld in militaire en politieke kringen het idee van een seculier nationalisme met zijn nadruk op een gecentraliseerde dynamische staat, populair. In Iran en vooral in Turkije kwamen na de val van het Ottomaanse Rijk na de eerste wereldoorlog ambitieuze militairen aan de macht die radicale seculiere hervormingsprogramma’s opzetten. Mustafa Kemal Atatürk is de stichter van de  moderne Turkse staat. Hij probeerde de islamitische gebruiken en het islamitische recht  uit de openbare sfeer te halen. Zijn maatregelen omvatten onder meer het afschaffen van het kalifaat en van de sjarie’a en het opheffen van het onderwijssysteem dat op de madrasa’s gebaseerd was. In Iran hebben de sjaah’s van de Pahlavi-dynastie hetzelfde geprobeerd, maar met veel minder succes vanwege de sterke oppositie vanuit het religieuze establishment van de twaalver-sji’ieten en hun aanhangers.

Ook andere invloedrijke personen en organisaties hebben geprobeerd een moderne vooruitstrevende maatschappij in te richten, gebaseerd op islamitische principes. Onder degenen die aan het debat over deze ‘islamitische hervorming’ hebben bijgedragen zijn vooraanstaande  islamitische intellectuelen zoals Djamaal ad-Dien al Afghani, Sajjid Achmad Chan Abd al-Hamiedben Badis. Hun hervormingspogingen werden doorgaans gedwarsboomd door de opkomst van nationalistische, grotendeels seculiere elites. Ook de conservatieve oelama voerden vaak heftig oppositie tegen hun ideeën. Zij waren gealarmeerd door de bereidheid van de hervormers om zelfs de meest fundamentele structuren van de islamitische  en het islamitische recht – op grond van westerse juridische en politieke ideeën – te herzien. Ook waren ze gekant tegen de oproep om het traditionele islamitische onderwijssysteem van de madrasa’s te herzien. Abdoe ervoer de kracht van de conservatieve oppositie van zeer nabij. Hij was opgeleid aan de beroemde al-Azhar-moskee in Caïro en heeft vergeefse pogingen ondernomen om het curriculum van deze en van andere islamitische onderwijsinstellingen te vernieuwen. Het is zijn verdienste dat hij heeft bijgedragen aan de oprichting van een nieuwe instelling voor hoger onderwijs, de universiteit van Caïro in 1914.

De kwesties waarmee de huidige islamitische samenleving geconfronteerd wordt, hebben zowel korte als lange voorgeschiedenissen.

<<< Vorige ... Volgende >>>

 
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu